Ana sayfa Özel Günler Çanakkale Zaferi Çanakkale Savaşı Kısa Özeti- Çanakkale Savaşının Sebep ve Sonuçları

Çanakkale Savaşı Kısa Özeti- Çanakkale Savaşının Sebep ve Sonuçları

3
Çanakkale Savaşı Resimli Sözler
Çanakkale Savaşı

Çanakkale Savaşı, Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında 1915’te Anadolu’nun Gelibolu Yarımadasında yapılan deniz, kara ve hava savaşlarıdır.

Tarihin en kanlı cephe savaşlarından bir olan Çanakkale Muharebelerinin Nedenleri:

Çanakkale Savaşı Sebepleri

* İtilaf Devletlerini Osmanlı İmparatorluğunun başkentini alarak boğazların hakimiyetini ele geçirmek. Napolyon Bonaparte‘ın ünlü sözüdür, “İstanbul kimin olacak?”

* Rusya Çarlığına yapılacak yardımlarda güvenli bir yol açmak. İstanbul’un ele geçirilmesiyle burada kurulacak İngiliz – Fransız komisyonu ile Çarlık Rusya’sının yıkılmasını engellemek veya yıkılmasını olabildiğince uzatacak önlemleri almak.

* Osmanlının payitahtını ele geçirerek Almanya’nın bir müttefikini savaş dışı bırakmak ve savaşı kısa süre içinde sonlandırmak. İlk planlanan savaşın 6 ayda bitirilmesiydi ancak kazanılan bu zaferle savaş 2 sene daha uzamıştır.

* İngiltere’nin Hindistan’a uzanan sömürge yollarının güvenliğini sağlamak istemesi. Doğu Akdeniz Ticaret Yolu’nun egemenliğini sağlamak.

Çanakkale Savaşının Başlaması

A- Deniz Harekâtı

İngiliz Savaş Konseyi Donanma Bakanı, Winston Churchill’in planları Sackville Carden’ın desteğini de alarak Gelibolu Yarımadasını donanmayla geçerek Osmanlının başkentini ele geçirmeyi ön gören planı uygulamaya koydu. Bu savaşın en temel nedeni maliyetinin ucuz olması ve kayıpların az olacağını düşünmelerindendir.

Savaş öncesi iki büyük hadise olmuştur. Birincisi Goben ve Breslav gemilerinin Rus limanlarını bombalaması, ikincisi ise iki üç gün sonra İngiliz donanmasının Seddülbahir Kalesi’ni bombalamasıdır. Bu bombalamada maalesef 80 şehit vermiştik. Bu durum İngilizlerin niyetini ortaya koymuştu.

İtilaf Devletlerinin donanmaları 1915 yılının şubat ayında saldırılarına başladılar (19 Şubat 1915).  Yaklaşık 15 km’den bombalıyorlardı. Bizim toplarımızın menzili ise 6 km idi. Bir hat üzerinden önde mayın tarama gemileri gidiyordu. Onlar taradıkça arkadan büyük zırhlılar geliyordu. Bizim hedeflerimiz de mayın tarama gemileri idi.

Sabah saatlerinde 11.00 gibi başladı harekat. Müstahkem Mevki Komutanı Cevat Paşa emrindeki Osmanlı tabyaları çok başarılı bir savunma yaptılar. 13.30 civarında Erenköy Koyu‘na gelen zırhlılar Nusrat Mayın Gemisinin bu bölgeye yerleştirdiği mayınlara çarparak büyük zayiat vermişlerdir. Burada topçu tabyalarının mayınları korumasının büyük payı vardır. Müttefikler yaklaşık 18.00 gibi harekatı durdurma kararı aldılar. İngilizlerin 3 gemileri batmış, 4 gemileri de savaş dışı kalmıştı. Harekatı durdurdukları zaman henüz merkez tabyaların bulunduğu bölgeye gelememişlerdi bile.

Çanakkale Zaferi Sözleri ve Resimli Mesajları yazımıza da göz atmak isteyebilirsiniz.

Churchill, “Milletlerin servetleri akıp giderken ve milyonlarca insan cephelerde ölürken, denizlerde 4000 – 5000 savaş gemisi dolaşırken Nusrat gemisinin gizlice döktüğü 20 demir kap harbin devamı ve dünyanın geleceği bakımından bütün diğer gayretlerden daha kesin sonuçlu olmuştur.” demiştir.

Özellikle Birleşik Krallığın en önemli zırhlılarından biri olan Ocean’ın Seyit Ali Onbaşı tarafından batırılması ile müttefik donanması ağır bir yenilgi alarak çekildi.

Alman kurmaylarının 18 Mart’ın ateş organizasyonunda önemli katkıları olmuştur.

1708’den beri Osmanlı Askerî Güçlerinin aldığı ilk kesin zaferdir.

Müttefikler ertesi gün zorlasak geçerdik deseler de, bunun sadece deniz harekatıyla geçilemeyeceğini görmüşler, savaş konseyi 19. tümene kara vermiş ve General Hamilton’u Müttefik Kara Kuvvetleri Komutan’ı olarak görevlendirmişlerdir.

B- Kara Harekâtı

İtilaf Devletlerinin 18 Mart deniz harekatı başarısız olunca Çanakkale Savaşlarının en kanlı bölümü olan kara harekatı planlandı. Zaten her halükarda karaya asker çıkarmak ve boğazı güvence altına almaktı. Kara harekatı 25 Nisan  tarihinde başlayıp 9 Ocak tarihine kadar yaklaşık 8,5 ay devam edecektir.

Osmanlı Devleti 18 Mart 1915 tarihinde kazandığı büyük zaferden sonra kara harekatına karşı hazırlıklara başlayarak 5. Orduyu kurmuştur. Bu ordunun başına da Liman Von Sanders atanmıştır.

Alman General Liman Von Sanders’in İtilaf Devletlerinin çıkarmalarına karşı hazırlık planlarına en büyük itirazı 9. Tümen Komutanı Albay Halil Sami Bey yaparak bu konudaki görüşlerini raporlaştırmıştır.

Elimizde yedekleriyle beraber 6 tümenlik bir kuvvet vardı. Müttefiklerin nereye çıkarma yapacağı tahmin edilemediğinden, kuvvetleri geride tutup, gelişmeler karşısında oraya sevk etmek stratejisi benimsendi. Kilitbayır Platosu tutulmadan boğazda hakimiyeti sağlamak zordu. Müttefiklerde stratejilerini o doğrultuda belirledi. Limon Paşa bu platonun önemini takdir edemediği için buraya yapılacak çıkarmalara da çok fazla önem vermedi. Esas çıkarmayı Bolayır ve Anadolu yakasından beklediği için kuvvet dağılımını ona göre yaptı.

Yanlış kuvvet dağılımı nedeniyle ilk gün Türk ordusu için büyük felaketler yaşandı. 6000 civarında kaybımız oldu. İngilizlerin stratejisini doğru okuyan ve bu yanlış konumlandırmaya rağmen çok az sayıda askeri çok hızlı bir şekilde kıyı şeridine ve onların çıkarma yaptıkları noktalara yönelten başta Mustafa Kemal, 27. Alay’ın kahraman komutanı Şefik AKER ve Halil Sami olmak üzere komutanların ve Seddülbahir’deki büyük savunmayı sağlayan askerlerin kelimelerle ifade edilemez kahramanlıkları oldu. Yapılan yanlışlar bedeli ancak kanla ödenerek dengelendi.

Mehmet Akif Ersoy Sözleri yazımız bu bağlantıda…

Arıburnu çıkarmasında Anzak birliklerine görev verildi. 04.30’da çıkarma yaptıklarında karşılarında 200 – 250 kişilk bir bölük vardı sadece. Askerlerimizin %80’i kadarı şehit oldu. Düşman çıkarması hızla gelişirken Yarbay Şefik Bey çıkamaya karşı hareket emrini geç de olsa alarak 2000 kişilik alayı ile harekete geçti.  Şefik Bey bölgeye saat 08.00 gibi geldi. Fundalıklarda gizlice ilerleyen Türk askeri kirli çamaşırlarını çıkarıp temiz çamaşırlarını giyerek şahadet için manevi hazırlıklarını yapmışlardır.

Benzer Sözler :   5 Ağustos Dünya Bekarlar Günü - Bekarlık Sultanlık Sözleri

Komutanlarda hemen hepsinde bir tereddüt vardı. İngilizlerin çıkarma planı son derece mükemmeldi. Bir değil birden fazla çıkarma yapmışlardı. Bolayır, Kumkale, Seddülbahir’de çıkarma yapmaları ve bunların hangilerinin sahte olup olmadığını bilemememiz bu tereddüte neden olmuştur. Şefik Bey’in muharebe alanına geç gitme sebebi de budur.

2000 kişilik kuvvet ile 5000 – 6000 kişilik Anzaklara karşı savaşıyorduk. Sürekli kayıplar veriyorduk. Bazı yerlerde geri çekilmek zorunda kalıyorduk. İşte o anda 57. Alay geliyor ve 27. Alay’ın durumunu düzeltiyor. 57.  Alay komutanı Hüseyin Avni Bey’dir ancak Mustafa Kemal’in tümenine bağlı alaylardan birisidir. Bütün gün süren çatışmalar sonucunda Anzak birlikleri geri çekilmiştir. Mustafa Kemal gece boyunca da taarruzlarına devam ederek düşmanı tamamıyla yenmeyi düşünse de 27 ve 57. Alaylar birkaç mevzi dışında yapılan taarruzlarda önemli bir başarı elde edemeyeceklerdir.

İtilaf devletlerinin asıl kuvvetleri Seddülbahir’deydi. Mahmut Sabri Bey 200 kişilik alayı ile 14.000 kişilk müttefik kuvvetlerini 36 saat durdurmayı başarmıştır. Çok kanlı çatışmaların geçtiği cephede Türk ordusu düşman çıkarmasını başarıyla durdurmuştur. Ancak çıkarma yapan kuvvetlere karşı makineli tüfeğimizin olmaması da büyük bir dezavantajdı.

Yine çok kanlı çatışmaların olduğu I. ve II. Kirte Muharebelerinde çok fazla zayiatlar yaşanmıştır.

Atatürk’ün Arıburnu Raporu’ndan: Düşmanın morali tamamen bozulmuştur. Sürekli siper kazıyorlar. Siperleri civarına birkaç mermi düştüğü zaman derhal kaçtığını kendi gözlerinizle gördüğünüz düşmanı kaçırmak için daha çok düşünmeye gerek yok. İçimizde ve komuta ettiğimiz askerlerde Balkan yenilgisinin ikinci bir safhasını görmektense burada ölmeyi tercih etmeyenlerin bulunacağını kesinlikle kabul etmem. Şayet böyle düşünenlerin olduğunu hissediyorsanız, derhal onları kendi ellerimizle kurşuna dizelim.

Bazı rakamlar şöyledir: 25 Nisan günü müttefiklerin karaya çıkardığı asker sayısı 13.000 kadardı. Bizim ise 2000 kadar askerimiz vardı. 28 Nisan’da sayı 19.000 askere çıkıyor. Bizim ise 8000 askerimiz var. 1. Mayıs’ta 25.000 askere karşı 10.000 askerimiz var. 5 Mayıs’ta bizim 13.000 askerimiz var. 31 Mayıs’ta ise 30.000 müttefik askerine karşı 18.500 Türk askeri vardır.

Bizim en büyük avantajımız hakim tepeleri tutabilmemizdi. Savaşı kazanmamızı sağlayan da buydu.

Bu savaşlar süresince 57,264 şehit verdik. Savaş sonrasında ölenler ile şehit sayımız 104,000‘i bulmuştur. Toplamda 310,000 askerimiz savaşmıştır.

Bu harekat tarihin ilk büyük amfibi harekatıdır. İngilizler buradan çıkardıkları derslerle Normandiya çıkartmasını yaptırmıştır.

Çanakkale Savaşı Sonuçları

Bu savaşın sonuçları elbette I. Dünya Savaşının akıbeti açısından son derece önemlidir. Fakat asıl önemli olan Türk tarihine Çanakkale Savaşlarının vurmuş olduğu mühürdür.

Maddeler halinde Çanakkale Savaşı Sonuçları:

1. 1. Dünya Savaşı’nın uzamasına neden olmuştur.

2. Yenilmez diye düşünülen İngilizler ve müttefikleri ağır bir yenilgi alarak dünyada İngiliz İmparatorluğuna duyulan güven sarsılmıştır.

3. Rusya ortaya çıkan Bolşevik İhtilalinin başlamasında etkili olmuştur. Rusya yardım alamayınca Çarlık rejimi yıkılacaktır ve Brest Litowsk Antlaşmasıyla I. Dünya Savaşından çekilecektir. İleriki süreçte Kurtuluş Savaşı’na lojistik destek sağlamıştır. Rusya işgal ettiği Doğu Anadolu’daki yerlerden çekilmiştir.

4. Osmanlı İmparatorluğunun I. Dünya Savaşında galip geldiği tek cephedir. Bu zafer, hiçbir deniz savaşında yenilmemiş İngiltere’nin yenildiği bir zaferdir. Gandhi, “Türkler, İngilizleri yeninceye kadar Tanrı’nın İngiliz olduğunu düşünürdük.” demiş.

5. Çanakkale Zaferinin kazanılması Türk halkına yeniden manevi bir ruh kazandıracaktır. Bugünkü kimliğimizi ve varlığımızı Çanakkale’ye borçluyuz. Gelibolu Muharebeleri Türk Bağımsızlık Savaşı’nın önsözü olmuştur. Balkan Savaşı’nın Osmanlı Ordusu üzerindeki menfi tesiri Çanakkale Zaferi ile izole edilmiştir.

6. Kazanılan zaferden sonra Bulgaristan İttifak Devletlerinin yanında savaşa dahil olacaktır. Böylece Osmanlı Devleti ile müttefiki Almanya arasında kara bağlantısı sağlanacaktır.

7. Mustafa Kemal’in tanınmasını sağlayan Çanakkale Savaşı olmuştur. Kurtuluş Mücadelesi’nin onun önderliğinde başlamasında büyük payı olmuştur. Çanakkale sonradan geçilmiş olsa bile, Anadolu’da böyle bir direniş için temellerin ve inancın oluşmasına bu zaferin katkısı büyük olmuştur.

8. Bulgaristan Eylül ayında Almanya’nın yanında savaşa girmiştir.

Çanakkale Zaferi Sözleri

Çanakkale Zaferi Sözleri

İmanın zaferidir, Çanakkale.

Çanakkale Zaferi Sözleri

Bir destandır Çanakkale…

Çanakkale Zaferi Sözleri

Bir hilal uğruna, ya Rab, ne güneşler batıyor!

Umarım Çanakkale Savaşı yazımızı beğenmişsinizdir.

Bizi Facebook, Twitter, Instagram, Pinterest ve  Youtube hesaplarımızdan takip ederek bize destek olunuz.

3 YORUMLAR

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here