Ana sayfa Özel Günler 1 Mayıs İşçi Bayramı Dünyada ve Türkiye’de 1 Mayıs İşçi Bayramı Tarihçesi

Dünyada ve Türkiye’de 1 Mayıs İşçi Bayramı Tarihçesi

0
1 Mayıs İşçi Bayramı
1 Mayıs İşçi Bayramı

Yazımızda, “1 Mayıs İşçi Bayramı nasıl ortaya çıktı?” Sorusuna cevap vermeye çalışacağız.

Şu yazımızda hoşunuza gidebilir. 1 Mayıs Mesajları ve Sözleri 2017

Dünyada 1 Mayıs İşçi Bayramı

1800’lü yıllarda Sanayi Devrimi ile birçok işçi için çalışma koşulları dayanılmaz bir hal almıştır. İlk dönemlerde 14-16 saat arasındaki çalışma saati 12 saate düşürmek için mücadele başladı.

Marx İşçi mücadelesinin etraflıca işlendiği Kapital adlı eserinde” sanayi inkılabı ve makineleşme ile beraber ahlakın, yaşın, cinsiyetin, gecenin ve gündüzün bütün sınırları yıkıldı.” Diyerek işçi sınıfının mücadelesine dikkat çekiyordu. 40 yaşına gelmeden birçok işçi sefil koşullar içinde ölüyordu.

İngiltere’de 13 yaş altı çocuklar için çalışma saatleri 12 saat ile sınırlandırıldı ve sanayinin 4 kolunda çalışma saati 12 saat ile sınırlandırıldı.

1848 yılında Fransız İşçi sınıfının Fransız Devrimi ile birlikte kazandığı 10 saatlik iş günü hakkı iç savaştaki yenilgi ile ellerinden alınarak yasa ile 12 saate çıkarılmıştır. Benzeri gelişmeler İngiltere’de de yaşandı. 1 Mayıs 1848 yılında İngiltere’de 10 saatlik iş günü yasası kabul edildiyse de, Avrupa’daki işçi devrimlerinin yenilmesinden güç alan burjuvazi bu yasayı uygulamamıştır.

İlk kez 21 Nisan 1856 yılında Avustralya’nın başkenti Melbourne şehrinde taş ve inşaat işçileri Melbourne Üniversitesinden Parlamento evine kadar yürüyüş düzenlediler. Günde 8 saat iş günü yasasını kabul ettirdiler.

Avrupa’daki işçi hareketleri ABD’ye de sıçradı. 1860 yılında Amerika Sınai üretiminde 4. Sırada idi. 1890’lı yıllarda 1. Sıraya yükseldi. Bu sanayileşme işçi sınıfının hızla artmasına yol açmıştı. 20 Ağustos 1866 yılında Baltimore’da Ulusal Çalışma Birliği kongresinde Amerikalı işçiler 8 saatlik çalışma yasasının kabul ettirilmesinin bir zorunluluk olduğu kararını alırlar. Aynı yıl Cenevre’de toplanan 1. Enternasyonal’de de aynı karar benimsenir.

1877 yılında Amerika tarihinde görülen en büyük grev patlak verir. Baltimore ve Ohio eyaletlerinde demir yolu şirketi krizi bahane ederek işçi maaşlarını %10 düşürmüştür. Bunun üzerine birçok eyalette eylemler yaşanır. Onlarca kişi yaralanır ve ölür. 10 maden işçisi gizli bir örgüte üye oldukları bahanesi uydurularak idam edilir. Bu grevin bastırılması tam sendikalaşamamış işçilerin morallerini bozar.

Dünyada 1 Mayıs İşçi Bayramı

1881 yılında Amerika ve Kanada Örgütlü Meslek Kuruluşları ve İşçi Sendikaları Federasyonu (FOTLU) kurulur. 1886 yılında Amerika’nın en büyük sendikası Amerikan İşçi Federasyonu’na  (AFL) dönüşür.

AFL 1 Mayıs 1886 yılında grev kararı alır. Temel slogan: sekiz saat çalışma, sekiz saat dinlenme, sekiz saat canımız ne isterse! 1 Mayıs sabahı birçok kentte bütün baskılara rağmen işçiler sokağa çıktılar. Ülke genelinde yaklaşık 350 bin kişi eylemlere katıldı. Özellikle Chicago’da bir ayaklanma bekleniyordu. Polis, Asker ve Pinkertonlar  (paramiliter gruplar)tüm kenti sardı. Bütün kışkırtmalara rağmen kayda değer bir olay yaşanmadı. 3 Mayıs günü McCormic Harvester fabrikasındaki 1400 işçi grev kırıcıların üzerine yürüdü. Çıkan olaylarda 6 işçi öldü ve onlarcası da yaralandı.

Benzer Sözler :   30 Ağustos Zafer Bayramı Mesajları, 30 Ağustos Zafer Bayramı Resimli Mesajları

Chicago işçi liderleri katliamı protesto etmek ve eyleme devam etmek için 4 Mayıs Haymarket meydanında miting yapma kararı aldılar. 4 Mayıs günü miting bitmiş insanlar dağılırken polis grubun etrafını sardığı esnada 1 bomba patlar. Polis işçilerin üzerine rastgele kurşun yağdırır. Çıkan olaylarda 6 polis ve 10 işçi ölür. Polis ve asker kenti ablukaya alır ve işçi liderleri tutuklanır. Düzmece bir mahkeme ile Albert Parsons, August Spies, Louis Lingg, George Engel, Adolph Fischer 11 Kasım 1887 yılında idam edilir.

August Spies’in duruşma salonundaki şu sözleri damga vurur. “Eğer bizi asarak tahakküm altındaki milyonların, sefalet içinde çalışan ve kurtuluşu bekleyen milyonların bu hareketini, işçi hareketini ezebileceğinizi umuyorsanız, eğer düşünceniz buysa, o zaman asın bizi! Burada bir kıvılcımı ezeceksiniz, ama şurada burada veya orada, arkanızda ve önünüzde, her yerde alevler yükselecek. Bu gizli bir ateştir. Bunu asla söndüremezsiniz

August Spies sözleri gerçek oldu. O gizli ateş her yerde yangına dönüştü. 1889 yılında 2. Enternasyonal’de 1 Mayıs işçilerin Birlik, Dayanışma ve Mücadele Günü olarak kabul edildi. Engels 1 Mayıs 1890 yılında şunları söyler: “Keşke Marx burada olsaydı. Bunu kendi gözleri ile görebilseydi.”

Türkiye’de 1 Mayıs İşçi Bayramı

Türkiye’de 1 Mayıs kutlamaları Osmanlı dönemine kadar uzanır. Selanik’te 1911 yılında burada çalışan tütün, pamuk ve liman işçileri örgütlenerek kutlama gerçekleştirirler. İstanbul’da ilk defa 1912 yılında kutlanır. 1923 yılında 1 Mayıs günü remi olarak “İşçi Bayramı” olarak kabul edilir. 1 yıl sonra hükümet kitlesel kutlamaları yasaklar. 1925 yılında Takriri Sükûn yasası ile kutlamalar yasaklanır. 1935 yılında 1 Mayıs “Bahar ve Çiçek Bayramı” olarak tatil günü ilan edilir.

Uzun yıllar sonra 1 Mayıs geniş bir katılımla İstanbul’da Taksim Meydanında Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonunun organizasyonu ile kutlanır. 1977 yılında yaklaşık 500 000 kişilik bir topluluk tarafından Taksim Meydanında kutlama yapılır. Fakat göstericilerin üzerine nereden geldiği belirsiz ateş açıldı. Yaralanma ve izdiham sonucu 34 kişi feci şekilde can verdi. Tarihe Kanlı 1 Mayıs olarak geçti.

1981 yılında Milli Güvenlik Konseyi 1 Mayıs’ı resmi tatil günü olmaktan çıkardı. 2008 yılında 1 Mayıs’ı “Emek ve Dayanışma Günü” olarak kutlaması kabul edildi. Nisan 2009 yılında TBMM’ye verilen önerge ile 1 Mayıs tekrar resmi tatil olarak ilan edildi.

Dünyanın birçok yerinde hala işçi sınıfı kötü koşullar altında yaşamaya devam etmektedir. Tüm EMEKÇİLERİN ve İŞÇİLERİN 1 MAYIS  EMEK ve DAYANIŞMA GÜNÜ KUTLU OLSUN.

Yazımızı Değerlendirebilirsiniz
[Toplam: 0 Ortalama: 0]

BİR CEVAP BIRAK

Please enter your comment!
Please enter your name here